اهدای اعضای دختر دیری در شیراز
الهام بهروزی:
زندگی جریان دارد؛ اما گاهی این جریان با یک تصمیم معنای پیچیدهای به خود میگیرد و انسانیت را عیانتر از هر زمان دیگری به رخ میکشد. نمیدانم چندین بار در بستر زندگیتان به اهدای عضو اندیشیدهاید؟! طبیعتا هر آدمی یارای رویارویی با این واقعیت را ندارد!!! چراکه هنوز در جامعه اهمیت و ارزش این اقدام نوعدوستانه آنگونه که باید و شاید درونی و فرهنگسازی نشده است؛ حقیقتی که بیش از هر زمان دیگری میتوان آن را نهادینه کرد برای نجات جان انسانهای دیگر...
فرهنگ ارزشی اهدای عضو امروز در جامعه ما نیاز به بسترسازی برای نهادینه شدن دارد. به گزارش روزنامه جامجم: «ما در مقایسه با دیگر کشورهای دنیا سابقه طولانی در اهدای عضو نداریم؛ بنابراین باید در زمینه فرهنگسازی اقداماتی انجام شود. فرهنگسازی در کشور ما نهادینه نشده و بهصورت جزیرهای انجام میشود. هر کدام از مراکز فراهمآوری برای خودش کارهای فرهنگی انجام میدهد و برای مثال کارت اهدا صادر میکند. این در حالی است که در کشورهای پیشرفته فرهنگسازی از مباحث علمی جدا و به نهادهای مردمی واگذار شده است.»
در کشور ما برای اولین بار اسفند 1393 سامانه کارت اهدای عضو کشوری به شانیehda.centerراهاندازی شد و دکتر هاشمی، وزیر وقت بهداشت، درمان آموزش پزشکی نخستین فردی بود که در این سامانه ثبت نام کرد. هرچند این سامانه برای تسهیل امر اهدای عضو راهاندازی شد؛ اما کارت اهدای عضو از نظر قانون اجرائی در ایران وجهه قانونی ندارد. وقتی فردی دچار مرگ مغزی میشود، حتی اگر کارت اهدای عضو هم داشته باشد، رضایت اولیای دم ضروری است. البته وقتی کارت اهدای عضو را به خانواده نشان داده میشود، خانواده بلافاصله رضایت میدهند و تاکنون موردی گزارش نشده است که فرد مرگ مغزی کارت اهدای عضو داشته باشد و خانواده به اهدای عضو رضایت ندهد.
البته از نظر شرعی و قانونی برای اهدای عضو نیازی به رضایت نیست، چون از نظر شرع انسان مالک کالبد خودش نیست. از نظر قانون مجلس شورای اسلامی در صورتی که فردی شفاهی یا از طریق کارت اهدای عضو رضایت خود را اعلام کرده باشد، به گرفتن رضایت از خانواده نیازی نیست؛ اما براساس قانون مدنی در همه کشورها اخذ رضایت از خانواده برای اهدای عضو الزامی است.
با این اوصاف، پی میبریم پروسه اهدای عضو، پروسهای راحت نیست و از نظر قانونی هم باید روال خود را طی کند تا این اقدم نوعدوستانه محقق شود. البته فرهنگ اهدای عضو هر چه به جلوتر میرویم در جامعه فراگیرتر میشود که گواه این ادعا، رشد ۷۰ درصدی اهدای عضو در کشور است که این بیانگر گذشت و نوعدوستی ایرانیها و پذیرش فرهنگ اهدای عضو دارد.
بوشهر هم از جمله استانهایی است که در زمینه اهدای عضو گامهای استواری برداشته است؛ چراکه خانوادههایی خیّر و فداکار با اطمینان از مرگ مغزی عزیزانشان، دست به کار میشوند و با اهدای اعضای سالم عزیز خود که دچار مرگ مغزی شده، به زندگی چند نفر دیگر سلامتی و معنا میبخشند. نمونه بارز این فداکاری هفته پیش در شیراز از سوی یک خانواده دیّری صورت گرفت. دختر دوازده ساله آنها دچار سکته مغزی شد و بعد از اطمینان از سوی تیم پزشکی بر آن شدند تا با اهدای اعضای جگر گوشه خود به زندگی افراد دیگر جانی دوباره ببخشند.
مسوول واحد فراهمآوری اعضای پیوندی دانشگاه علوم پزشکی استان بوشهر در این خصوص به بامداد جنوب گفت: فاطمه میدری کودک نوجوان دیّری به دلیل سکته مغزی در بیمارستان شیراز بستری و تحت درمان بود که متاسفانه پس از اعلام مرگ مغزی از سوی پزشکان معالج و همچنین تائید مرگ مغزی وی از سوی تیم تائیدکننده مرگ مغزی دانشگاه علوم پزشکی استان فارس، با رضایت پدر و مادر ایثارگر و نوعدوست این عزیز سفر کرده اعضای بدنش اهدا شد.
علیرضا باقری در ادامه با بیان اینکه برداشت اعضای فاطمه میدری در بیمارستان نمازی استان فارس انجام شده است، افزود: با برداشت و اهدای چهار عضو از جمله رودهها، کلیهها و کبد فاطمه عزیز، تعدادی از عزیزان هم وطن ما از مرگ حتمی نجات یافتند. علاوه بر ارگانهای حیاتی این نوجوان به بیماران نیازمند که در فهرست پیوند وزارت بهداشت و درمان بودند با رضایت خانواده میدری، پوست و قرنیههای فاطمه مهربان نیز به تعدادی از بیماران نیازمند اهدا شد و آنها نیز از معلولیت حتمی نجات یافتند.
وی در ادامه با اشاره به اینکه فاطمه میدری دانشآموز کلاس ششم دبستان سوره دیّر بود که متأسفانه به علت سکته مغزی در یکی از بیمارستانهای شیراز بستری شد، بیان کرد: اما بعد از تائید مرگ مغزی وی با رضایت پدر و مادر تعدادی از اعضایش به بیماران نیازمند اهدا شد که ۱۶ خردادماه پیکر بیجان این عزیز پس از تشییع در شاهزاده ابوالقاسم دیّر به خاک سپرده شد.
باقری با تاکید بر اینکه در حال حاضر تعداد زیادی از مردم استان تقاضای دریافت کارت اهدای عضو دارند، افزود: آنها این کار بزرگ انسانی را قبول دارند. بدون شک تعداد زیادی به عضویت سامانه اهدای عضو درآمدهاند که بهدلیل کشوری بودن سایت صدور کارت عضویت آمار دقیقی از اعضای بوشهری سایت نمیتوان ارائه کرد؛ ولی در سایت دانشگاه علوم پزشکی حدود ۷۰ هزار نفر تاکنون در این سایت ثبت نام کردهاند.
وی در ادامه در توصیه به خانوادهها برای اهدای عضو عزیزانشان که دچار مرگ مغزی در اثر تصادف، سکته مغزی و... شدهاند، گفت: خداوند بخشنده نیکوکار است و از بندگانش نیز انتظار نیکی کردن را دارد. همانطور که در سوره مائده به اهمیت زندگیبخشی انسانها اشاره کرده است، در سوره عنکبوت نیز فرموده است که «ما تمامی انسانهایی را که ایمان آوردهاند، در معرض امتحان قرار میدهیم.» حال فارغ از این موارد، خانوادههایی که میتوانند با تصمیمشان جلوی یتیم شدن بچهها و یا بیوه شدن یک زن را بگیرند و چندین خانواده را از مصیبت نجات هند، چرا در انجام این کار بزرگ شک کنند!
به عقیده باقری، هر چه خانوادهها در اهدای عضو عزیزانشان زودتر اعتماد کنند، ارگانهای اهدا شده با کیفیت بهتری به فرد نیازمند پیوند زده میشود؛ چون با توجه به سن بیمار حداکثر تا دو هفته میتوان قلب فرد را با دستگاه نگه داشت و سلامت اعضا را حفظ کرد.
در پایان این گزارش یادآوری میشود هر بیمار مرگ مغزی میتواند جان هشت انسان دیگر را نجات دهد. با عضویت در انجمن اهدای عضو زندگیبخشی را به همنوعان را نوید دهیم. چراکه در هر دو ساعت یک بیمار نیازمند پیوند عضو جان خود را از دست میدهد. میطلبد همه دست به دست هم دهیم و فرهنگها نوعدوستانه را در جامعه ترویج دهیم و با گذشت به زندگی همنوعان خود معنا و جان ببخشیم.
