زبان زور، تنها زبان صحبت با امریکا است
ابوعلی زرینقلم
نزدیک به 10 روز از توافق نانوشته ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مورد فیلم دوربینهای حاضر در تاسیسات هستهای کشورمان میگذرد. در این مدت نه توافقی امضا شده و نه در تهران مقامات حاضر شدهاند در این مورد صحبتی کنند. مذاکرات در وین بهدلیل مواضع غیراصولی طرف امریکایی به بنبست رسیده و بهنظر هم دیگر خبری از دور جدید مذاکرات نخواهد بود. طرف امریکایی هم خدا را میخواهد و هم خرما را، هم میخواهد ایران محدودیتهای برجامی را اجرا کند و هم اینکه میخواهد تحریمها را برندارد. ابزارهای موجود در دست ایران برای وادار کردن طرف غربی برای انجام تعهداتش کم نیست؛ اما قرار هم نیست که وارد فاز درگیری گرم شد، باید همهچیز در یک مسیر صحیح حرکت کند.
فیلم دوربینهای موجود در تاسیسات که قرار بود از بین برود، حالا به محل نگرانی غرب تبدیلشده و آنها به در و دیوار میزنند تا شاید یک راهی برای قانع کردن ایران پیدا کنند. ایران اسفندماه سال گذشته بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی دسترسی بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تاسیسات هستهای را محدود و اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کرد، ولی پس از آن تهران و آژانس اوایل اسفند پارسال به توافقی سهماهه دست یافتند که بر پایه آن دوربینهای نظارتی آژانس در تاسیسات هستهای به مدت سه ماه فعالیت کند ولی دسترسی به اطلاعات آن تنها در صورتی ممکن شود که تحریمهای امریکا علیه ایران لغو شده باشد.
اما خبرنگار روزنامه والاستریت ژورنال در توئیتی در مورد امکان حضور معاون رافائل گروسی در تهران نوشت: طبق گزارش رویترز، بازرسان قرار است تا هفته آتی دسترسی مناسبی به نطنز داشته باشند. متوجه شدم که یک مقام ارشد آژانس بینالمللی انرژی اتمی که ایران دیدار با او برای مذاکرات را در اواخر ژوئن قبول نکرده بود، قرار است هفته آینده به ایران برود. برخی دیپلماتها گمان میکنند که بر اساس بازخوردی که معاون رافائل گروسی، مدیر کل آژانس هفته آینده در تهران خواهد گرفت، ممکن است در روزهای آتی گزارشی درباره رخدادهای متعدد به شورای حکام آژانس داده شود.
از سوی دیگر، شبکه خبری سی.ان.ان به نقل از «یک مقام ارشد ایرانی»، تاکید کرد که ایران قصد دارد تا زمانی که مذاکرات برای احیای توافق هستهای به نتیجه نرسد، اطلاعات موجود روی دوربینهای نصبشده در برخی تاسیسات هستهای ایران را در اختیار بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار ندهد. سی.ان.ان در اینباره گزارش داد که چنین تصمیمی فشارها بر مذاکرات کنونی در وین با هدف بازگرداندن امریکا و ایران به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را افزایش خواهد داد.
سیانان به نقل از این مقام ایرانی افزود: اگر مذاکرات به موفقیت برسد، ایران بهطور قطع نوارها را به آژانس بینالمللی انرژی اتمی نشان خواهد داد. به اشتراک گذاشتن نوارهای ویدئویی به چگونگی پیشروی مذاکرات وین بستگی دارد. کلید این مساله، توافق است. به شرط آنکه آنها در خصوص چیزی به توافق دست پیدا کنند که دروازههای همکاری و فهم بهتر، ازجمله در زمینه شفافسازی را باز کند.
این در حالی است که سخنگوی کاخ سفید در نشست خبری هفتگی خود در پاسخ به این سوال که «آیا امکان تمدید نشدن توافقات فنی میان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی وجود دارد؟» تلاش کرد دشواریها در این مسیر را کم اهمیت جلوه دهد و اظهار داشت: ما بهطور قطع این انتظار را داریم که چالشهایی در مسیر رسیدن به توافق با ایران وجود داشته باشد. ما پیش از این نیز شرایط مشابهی را تجربه کردهایم.
جن ساکی همچنین در اظهاراتی که نشان از نوعی استیصال امریکاییها و البته مهمتر از همه عادت کلامی آنها دارد، گفت: ما بر این باوریم که ایران میبایست بهطور کامل با بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری و طبق توافقات پادمانیاش با آژانس عمل کند. ما برای حمایت از آژانس با شرکای خود همکاری میکنیم.
به گفته وی، یکی از دلایلی که ما وارد مذاکرات با شرکای خود در توافق هستهای و ایرانیها، حتی بهصورت غیرمستقیم برای پیوستن دوباره به این توافق شدهایم، این است که دسترسیهای قابل اعتماد (به تاسیسات هستهای) در ایران ادامه داشته باشد و بدانیم که آنها در حال انجام چهکاری هستند و چقدر به دستیابی به ظرفیت تولید سلاح هستهای نزدیک هستند.
همه این مواضع را در کنار اظهارنظر نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین قرار دهید که در صفحه توئیترش درباره اهمیت تداوم فعالیتهای راستیآزمایی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران نوشت: تفاهمنامه فنی میان آژانس و تهران هنوز به شکل رسمی تمدید نشده است. با توجه به این وضعیت دشوار، مهم است که اطمینان حاصل شود دوربینها در تاسیسات هستهای به فعالیت خود ادامه دهند و فیلمهای ثبتشده، حفظ شوند. این امر به اجتناب از مشکلات در آینده کمک خواهد کرد.
به هر حال بهنظر میرسد که طرف امریکایی همزمان با رای آوردن سیدابراهیم رئیسی در انتخابات دامنه فشارها را بیشتر کرده و به زعم باطل خود، دنبال گرفتن بیشترین امتیازها از ایران است! اینکه در این کار تا چه اندازه موفق باشد، باز هم مشخص نیست.
