اروپاییها دنبال نابودی سانتریفیوژها بودند
ابوعلی زرینقلم
کشورهای اروپایی همواره بدترین و زشتترین رفتارها را در قبال سایر کشورها داشته و دارند. آنها در طول چند دهه گذشته بهدلیل نگاه استعماری از یکسو و ترس و وحشت از پیشرفتهای ایران همیشه بر آن بودهاند تا مانع از پیشرفت طرف ایرانی در هر حوزهای شوند. به همین دلیل آنها هر وقت توانستهاند در مسیر پیشرفت ایران سنگاندازی کردهاند.
در طول سالهای گذشته این کشورهای اروپایی بودند که در همه موارد علیه ایران موضعگیریهای شدیدی کرده، طرح و ایدههای ضدایرانی شدیدی دادهاند. هیچوقت نمیتوان صحبتها و مواضع زشت و زننده طرفهای آلمانی، فرانسوی و انگلیسی را در مذاکرات فراموش کرد. با این حال نقش مخرب اروپاییها در مذاکرات شش دورهای وین حالا بیش از پیش مشخص شده است. این مساله بیانگر آن است که اروپاییها در ظاهر نقش پلیس خوب را بازی کرده و در عمل همان پلیس بد بودهاند.
به هر حال، رسانههای امریکایی که دسترسی خوبی به منابع خبری دارند، در این مورد گزارشهای متعددی نوشته و به نقل از منابع خود تاکید دارند که ایران در طول یک سال گذشته به پیشرفت بیشتری در توانایی خود برای جمعآوری اورانیوم غنیشده دست پیدا کرده که این امر موجب پیچیدهتر شدن کار دولت بایدن برای بازگشت به توافق هستهای شده است.
روزنامه والاستریت ژورنال در تازهترین گزارش خود در مورد مذاکرات وین مدعی شد که مقامات امریکایی و اروپایی اکنون برآورد میکنند که زمان گریز هستهای ایران برای ساخت سلاح کاهش یافته و این کشور میتواند ظرف دو تا سه ماه به مواد شکافتپذیر لازم برای ساخت بمب اتم دست پیدا کند، ارزیابیها درخصوص بازه زمانی گریز هستهای ایران متفاوت است؛ اما برخی مقامهای اروپایی که در گفتوگوهای وین شرکت دارند، معتقدند که در صورت احیای سریع برجام، زمان گریز هستهای ایران ممکن است کمتر از یک سال باشد. چیزی که در زمان اجرای توافق هستهای، یعنی سال ٢٠١٦ بود. این مقامها ابراز نگرانی کردهاند که اگر همزمان با به درازا کشیدن مذاکرات هستهای، فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی نیز ادامه یابد، زمان احتمالی دستیابی ایران به امکان ساخت سلاح هستهای کوتاهتر خواهد شد.
به ادعای والاستریت ژورنال، نگرانی اصلی مقامهای غربی این است که ایران به فناوری لازم برای استفاده بهتر از سانتریفیوژهای پیشرفته برای غنیسازی اورانیوم دست یافته است. ایران بهویژه در استفاده از سانتریفیوژهای نسل دوم، موسوم به IR-2M بسیار کارآمدتر شده است.
ایران بیش از دو هزار سانتریفیوژ IR-2M در اختیار دارد اما با اجرای برجام در سال ٢٠١٦ اجازه استفاده از آنها را نداشت. دیپلماتهای غربی آن زمان بر این باور بودند که دانش ایران برای بهکارگیری موثر آنها برای تولید بمب بسیار اولیه بوده است؛ اما اکنون چند دیپلمات ارشد اروپایی میگویند که این شرایط در حال حاضر تغییر کرده است. ایران در طول یک سال گذشته اغلب این سانتریفیوژها را بهکار گرفته است و بسیار بیشتر از آنچه ناظران انتظار دارند به موفقیت و مهارت در این زمینه دست یافته است.
بنابر این گزارش، مقامهای غربی همچنین نگرانند که جمهوری اسلامی ایران در روند پیشبرد برنامه هستهای خود ممکن است به دانشی فنی دست یابد که حتی اگر تهران سطح غنیسازی و تعداد سانتریفیوژهای خود را کاهش دهد، این دانش را نتوان از بین برد.
این روزنامه در ادامه نوشته است: طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی در فوریه ۲۰۲۱، از زمانی که دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ امریکا را از برجام خارج کرد، ایران دو هزار و ۹۶۸ کیلوگرم اورانیوم با درجه غنای پایین را ذخیره کرده که این، چندین برابر میزان تعیینشده در توافق هستهای، یعنی ٣٠٠ کیلوگرم است. ایران همچنین سطح غنیسازی خود را افزایش داده و بنابر اعلام آژانس، این کشور قصد دارد فلز اورانیوم نیز تولید کند. هرچند تهران اعلام کرده است که فلز اورانیوم را برای مصارف صلحآمیز تولید میکند؛ اما این مواد دارای کاربرد دوگانه برای تولید سلاح هستهای نیز هست.
وال استریت ژورنال در ادامه گزارش خود به نقل از منابع آگاه نوشت که مقامات اروپایی باتوجه به پیشرفتهای هستهای ایران یک طرح سه مرحلهای را برای طولانیکردن زمان گریز هستهای این کشور ارائه دادهاند که طبق آن، از ایران خواسته میشود که سانتریفیوژهای پیشرفته خود را انبار، آنها را مهر و موم کند و همچنین زیرساختهای الکترونیکی مورد استفاده برای این دستگاهها نیز از میان برداشته شوند. مذاکرهکنندگان همچنین در آستانه توافق بر سر این بودند که ذخیره اورانیوم ایران به روسیه فرستاده شود؛ اما چند شخص حاضر در این مذاکرات گفتهاند که جمهوری اسلامی تاکید کرده است که اجازه تخریب هیچیک از سانتریفیوژهای پیشرفته خود را نخواهد داد.
در این میان، چند مقام غربی مدعیاند که ایران از سرعت پایین مذاکرات هستهای برای کسب دانش فنی غیرقابل بازگشت در زمینه فلز اورانیوم، سانتریفیوژهای پیشرفته و تولید اورانیوم با غنای بالاتر استفاده میکند. وال استریت ژورنال در پایان گزارش داد که در عین حال، برخی مقامات دیگر معتقدند که واقعا در تهران بر سر بازگشت به تعهدات برجام اختلاف نظر وجود دارد و اینکه اگر قرار بر بازگشت باشد در ازای آن، چه امتیازاتی بگیرند.
این گزارش در حالی منتشر میشود که بهصورت مشخص، نه طرف امریکایی و نه طرف اروپایی هیچکدام اصلا به اینکه ایران یک سانتریفیوژ فعال هم داشته باشد راضی نیستند. مساله مهم این است که غربیها بر آن هستند به هر شکل ممکن ایران هیچ توانمندی هستهای نداشته باشد و در ضمن بخش عمدهای از تحریمها را هم حفظ کنند! این موضوعی است که هیچ دیوانهای حاضر به تن دادن به آن نیست.
