حذف شبهخبرنگاران از جامعه رسانه استان ضروری است
الهام بهروزی: خبرنگاری پیشهای عجیب و غریب است؛ چراکه وقتی پای در این وادی گذاشتید، چنان با سوژهها و مسائل مختلفی که در بستر جامعه جریان دارند، عجین میشوید که افزون بر پردازش آنها، شما را به کنشگری و مطالبهگری وامیدارد. در این میان، اما خبرنگار گاه در پرداختن به برخی از موضوعات با چالشها و تهدیدهایی مواجه میشود که ادامه راه را برایش دشوار میکند. این در حالی است که خبرنگاری رکن چهارم دموکراسی است ولی عملا در پردازش به برخی از موضوعات با محدودیتها و اما و اگرهای بسیاری روبهرو میشود و این موجب میشود که اغلب خبرنگاران در انعکاس رویدادهای حساسیتبرانگیز به توریهگویی روی بیاورند.
بیشک پردازش تنها بخشی از واقعیت، تاثیر سوئی بر اعتبار رسانه و خبرنگاران خواهد گذاشت، از اینرو، بیشتر خبرنگاران ترجیح میدهند در شرایط بحرانی سکوت اختیار کنند تا دستکم به اعتماد عمومی پشت نکنند. این در حالی است که خبرنگاران باید آزادی بیشتری برای انعکاس اخبار و رویدادها داشته باشند. با این مقدمه، پس مشخص میشود که خبرنگاری بیجهت نیست که به عنوان مشاغل سخت شناخته میشود؛ چون خبرنگار که خود از قشر آسیبدیده جامعه بهشمار میرود، با حقوقی ناچیز و بدون هیچ مزیتی و تنها بر اساس اطلاعاتی که در اختیارش قرار میگیرد، ناچار است که به اطلاعرسانی و آگاهیبخشی در جامعه مبادرت ورزد. بدیهی است ماندن در خبرنگاری، عشق، پایمردی و سختکوشی را میطلبد تا فرد بتواند در هر شرایطی صدای گویایی برای جامعه پیرامونی خود باشد.
با این اوصاف، خبرنگاری یکی از مشاغل است که از کمترین امنیت برخوردار است، از اینرو، نیاز به حمایت ویژه دارد. در این راستا، تشکلهایی برای ساماندهی و مدیریت مسائل و مشکلات این قشر بهوجود آمده که یکی از آنها خانه مطبوعات است. این خانه وظایفی را برعهده دارد که مهمترین آنها طبق اساسنامهای که برای آن تعریف شده، عبارت است از: 1)کمک به تامین حقوق و گسترش آزادیهای قانونی و مسوولانه رسانههای استان با رویکرد صنفی، 2)کمک به اقتصاد رسانههای استان از طریق آموزش و ترویج شیوههای روزآمد مدیریت رسانه، 3) استعدادیابی و حمایت از آموزش و اشتغال نیروهای مستعد در حوزه روزنامهنگاری حرفهای، 4)بسط و تقویت ارتباط مطبوعات استان با دستگاههای اجرایی، موسسات و نهادهای دولتی و عمومی و سایر صنوف و تشکلهای قانونی، 5) تدوین بانکهای اطلاعاتی روزنامهنگاران، برگزاری جشنوارهها، نمایشگاهها و بزرگداشت مناسبتهای مطبوعاتی در استان، 6) همکاری با مراکز عرضه و فروش نشریات محلی بهمنظور تقویت سامانه توزیع مطبوعات در استان، 7) دفاع از حقوق حرفهای اعضا و داوری در اختلافات داخلی روزنامهنگاران استان، 8) حل مشکلات صنفی اعضا و فراهم آوردن تسهیلات رفاهی برای آنان...
9)تأسیس و تقویت تعاونی (مصرف، مسکن) و صندوق اعتباری حمایت، برای اعطای تسهیلات به اعضا، 10)جذب حمایتهای مالی و تسهیلات دولتی و توزیع قاعدهمند آنها در بین اعضا، 11) تدوین و اجرای برنامههای فرهنگی- آموزشی در جهت توسعه کیفی مطبوعات استان، 12) آسیبشناسی فعالیتهای مطبوعاتی و طراحی ساز و کارهای لازم برای ارتقای کمی و کیفی مطبوعات استان، 13) ایجاد بستری برای خدمات رسانهای و آموزشی به ادارات، نهادها و متقاضیان در جهت تامین مخارج مطبوعات، 14)آموزش شیوههای حرفهای روزنامهنگاری و فنون و تخصصهای مرتبط به اعضا، روزنامهنگاران غیر عضو و علاقهمندان به این حرفه و 15) تعامل فعالانه با ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و ادارهکل مطبوعات و خبرگزاریهای داخلی در تکمیل بانکهای اطلاعاتی، برگزاری جشنوارهها، فعالیتها و بزرگداشت مناسبتهای مطبوعاتی در استان بر اساس تفاهمنامههای منعقده و مصوب فیمابین.
با آشنایی با شرح وظایف خانه مطبوعات، مشخص میشود که این تشکل دستکم در استان بوشهر بنا به عوامل متعددی نتوانسته آنگونه که باید و شاید به وظایف خود عمل کند و این مساله موجب تضعیف کارکرد این خانه شده است. شاید یکی از مهمترین عواملی که موجب انفعال خانه مطبوعات در یکی دو سال اخیر شده، همکارینکردن دستگاههای دولتی با این تشکل در این مدت است، البته بعد از بیخانمانی خانه مطبوعات، ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان بوشهر اتاقی را بهصورت موقت در اختیار خانه قرار داده است ولی قطعا این اتاق، زیبنده چنین تشکلی نیست و امید میرود که با ورود استاندار، مکان مطلوبتری برای خبرنگاران استان بوشهر در نظر گرفته شود تا بتوان امور خبرنگاری را در این خطه بهشکل بهتری مدیریت کرد.
متاسفانه در سالهای اخیر با ظهور برخی شبهرسانهها و شبهخبرنگاران، رسانه در این منطقه دچار کژکاردیها شده است، این در حالی است که یکی از وظایف اساسی خانه مطبوعات راستیآزمایی و ساماندهی جامعه خبرنگاری در استان است؛ اما مشاهده میشود که فردی بدون اینکه الفبای خبرنویسی را بشناسد، در عضویت این خانه است یا گروهی بدون اینکه در عضویت خانه باشند، بهعنوان خبرنگار یا فعال رسانهای فعالیت میکنند که این موضوع موجب پریشان شدن فضای رسانهای استان شده و شأن و اعتبار آن را زیر سوال برده است. بر اساس شنیدهها، متاسفانه برخی از این شبهخبرنگاران گاه با استفاده از رسانهای که در اختیار دارند با برخی رفتارهای غیرحرفههای، تعدادی از نهادهای دولتی و خصوصی را تحت فشار قرار میدهند و این موجب بیاعتمادی و گلایه و انتقاد مدیران و مسوولان این دستگاهها از رسانه در استان شدهاست.
همچنین این شبهخبرنگاران بهجای پرداختن به مسائل و مشکلات روز جامعه، دائم بهدنبال تضعیف و تخریب خبرنگاران و مدیران کاربلد و حرفهای رسانههای مطرح و بومی استان هستند تا بدینشکل ضعف و ناکارامدی خود را در رسانه به رخ بکشند. طبیعتا ظهور این شبهرسانهها در استان که اغلب هم بومی استان نیستند، موجب آشفته شدن جو رسانهای بوشهر شده و انتظار میرفت که خانه مطبوعات بتواند با همکاری دستگاههای متولی این وضعیت را مدیریت کند اما در این زمینه تاکنون به توفیق چندانی دست نیافته است!
نقدی دیگری که به عملکرد خانه مطبوعات در دوره کنونی وارد است، این است که این تشکل در این مدت نتوانست در بعد آموزش و بهروزرسانی سواد و دانش خبرنگاران هماستانی موثر ظاهر شود و تنها شاهد برگزاری کارگاههایی در برخی از شهرستانهای استان بودیم، این در حالی است که برگزاری کارگاههای آموزشی یکی از وظایف خانه مطبوعات بوده و هست. بیشک این کمکاری در حوزه آموزش در کیفیت رسانههای استان تاثیر سوء خود را خواهد گذاشت.
خانه مطبوعات همچنین در ایجاد تعامل و همکاری رسانههای استان با ادارات دولتی و صنایع نفت و گازی که در استان مستقر هستند، به توفیق چندانی دست نیافته است و نتوانسته راهی را برای اخذ اشتراک نشریات مکتوب بومی استان از سوی همه دستگاهها و صنایع نفت و گاز بیابد. همچنین در زمینه تشکیل تعاونیهای مختلف برای خبرنگاران و جذب و ارائه تسهیلات بانکی به خبرنگاران هم فعال ظاهر نشده و این موجب انتقاد اهالی رسانه به مدیریت کنونی خانه مطبوعات استان شدهاست.
در زمینه برگزاری جشنوارههای مناسبتی مثل جشن روز خبرنگار هم در سال جاری مانند سالهای قبل پرانگیزه ظاهر نشد. همچنین در حوزه حل اختلافات اهالی رسانه هم عدهای شاکی هستند که بهموقع برای حل اختلافات میان خبرنگاران ورود نمیکند. همچنین در تدوین بانک اطلاعاتی خبرنگاران و روزنامهنگاران استان و صدور کارت خبرنگاری شاهد اقدام جدی از سوی خانه مطبوعات در این دوره نبودهایم.
امید میرود که در فرصت باقیمانده، هیات مدیره فعلی خانه مطبوعات با ساماندهی جامعه خبرنگاری استان با انگیزه بیشتری به وظایف محوله بهخصوص در حوزه آموزش و معیشت اهالی رسانه مبادرت ورزد و جامعه رسانه را از غش شبهرسانهها و خبرنگارنماها بزداید تا بدینشکل از پایمال شدن حقوق خبرنگاران و فعالان رسانهای واقعی بکاهد. متاسفانه برخی از این خبرنگارنماها بارها و بارها موفق شدهاند بهشکل غیرقانونی از حقوق و مزایایی که شامل حال خبرنگاران شده، بهره بجویند و هرچند هیات مدیره خانه مطبوعات به این موضوع ورود کرده ولی تاکنون بهدلیل نبود همکاری لازم از سوی دستگاههای متولی از حذف این خبرنگارنماها بازمانده است.
